Staat de namenlijst al? Ga dan meteen naar lootjes trekken.
Wie doet mee
Wie meedoet, is er op de dag van het uitpakken. Wie alleen in de WhatsApp-groep staat en niet komt, laat een cadeau liggen, en iemand anders gaat met lege handen weg.
Je hebt minstens drie personen nodig. Met twee bestaat er geen verdeling waarin niemand zichzelf trekt. Gebruik de naam waaraan iedereen elkaar herkent: als thuis Lotte wordt gezegd, zorgt een formele naam alleen voor verwarring bij het uitpakken.
Zijn er kinderen bij, spreek dan van tevoren af of ze onderling meedoen, met de volwassenen, of iets apart krijgen. Een plafond voor volwassenen en een klein kind in dezelfde loting eindigt vaak in een cadeau dat niet past.
Het budget voor het cadeau
Het budget is één getal, rond en opgeschreven. „Iets symbolisch” werkt niet: iedereen hoort een ander bedrag. Het eerlijkst is wat degene met de minste ruimte in de groep zonder moeite kan betalen.
Bij lootjes trekken in Nederland en België, met Sinterklaas of met kerst, ligt dat maximum vaak tussen € 15 en € 30. Je trekt één naam en maakt daar een cadeau voor, soms met een gedicht of een surprise. Schrijf de grens als plafond, niet als doel: „tot € 20” voorkomt dat iemand het dubbele uitgeeft en de rest voor schut zet. Willen jullie een extra regel, dan is één genoeg: alleen zelfgemaakt, alleen tweedehands of een vast thema.
De datum van de trekking en die van het uitpakken
Het zijn twee data, en beide tellen. Het uitpakken is meestal het eten of het glas. De trekking moet eerder, met tijd om te kopen: twee of drie weken is ruim, iets meer als het cadeau met de post gaat. Wie de naam pas de avond ervoor hoort, koopt wat er in het schap ligt.
Zet beide data in hetzelfde groepsbericht, samen met het budget en de uitsluitingen. Een vastgezet bericht voorkomt dat het gesprek om de dag opnieuw begint.
Stellen en andere uitsluitingen
Stellen, broers en zussen of ouders en kinderen willen elkaar vaak niet trekken, omdat ze elkaar toch al iets geven. Dat moet vóór de loting vaststaan. Opnieuw trekken omdat iemand de partner heeft, is de snelste manier waarop de groep de uitslag zelf reconstrueert.
De uitsluiting werkt twee kanten op: als Anna niets aan Luuk geeft, geeft Luuk ook niets aan Anna. Bij drie personen van wie er twee een stel zijn dat elkaar niet mag trekken, blijft er geen geldige loting over. Haal dan de uitsluiting weg of voeg iemand toe. Niet uit gewoonte uitsluiten, alleen als de groep het eens is.
De uitslag privé delen
De uitslag gaat privé de deur uit. In de groep bespreek je de afspraken, nooit de naam die iemand heeft getrokken.
Iedereen krijgt een eigen link. Wie die opent, ziet alleen voor wie het cadeau is en kan ideeën achterlaten voor degene die moet kopen. Wie organiseert deelt de links en ziet de indeling niet, en kan dus meedoen: open alleen die van jezelf.
WhatsApp is genoeg. De site heeft voor de loting van niemand het e-mailadres nodig: kopieer elke link en stuur die in een persoonlijk gesprek. Plak je hem in de groep, dan is het geheim weg.
Bewaar de pagina van de organisator. Daarvandaan kun je de links opnieuw kopiëren of de loting wissen als het uitpakken voorbij is. Een account heb je niet nodig: de link is de sleutel, dus publiceer hem niet.
De verlanglijst
Een kale naam dwingt tot gokken. Laat iedereen in de eigen link drie of vier concrete ideeën schrijven: een maat, een auteur, een kleur, iets dat al eens gewenst is. „Maakt niet uit” helpt niet, en een lijst cadeaus boven het budget is ook niet nodig.
Wie geeft, ziet die ideeën en verder niets. Niet de rest van de loting. Als de groep lijst, plafond en datum al heeft, is de loting het korte stuk.
Veelgestelde vragen over de organisatie
Hoe lang van tevoren kun je het best trekken?
Twee of drie weken voor het uitpakken. Wie het de avond ervoor hoort, koopt wat er over is, geen doordacht cadeau.
Welk budget hoort bij lootjes trekken?
Eén bedrag, vast, dat degene met de minste ruimte zonder moeite kan betalen. In veel groepen in Nederland en België ligt het tussen € 15 en € 30. Schrijf het als maximum, bijvoorbeeld „tot € 20”.
Kan de organisator meedoen?
Ja. Die ziet de indeling niet en kan meedoen als ieder ander. Alleen de eigen link openen, niet die van de anderen.